Tapuda Orman Şerhi Bulunması Ne Anlama Gelir?

Tapuda yer alan orman şerhi, bir taşınmazın tamamının veya bir kısmının orman sınırları içinde değerlendirildiğini gösteren önemli bir kayıttır. Bu şerh; taşınmazın satışını, kullanımını, imar durumunu, ekonomik değerini ve maliklerin tasarruf imkânlarını doğrudan etkileyebilir.

Her ne kadar ormanların korunması kamu yararı bakımından anayasal bir güvenceye sahip olsa da, tapulu bir taşınmazın sonradan orman sınırları içinde bırakılması veya bu nedenle maliklerin taşınmazdan fiilen yararlanamaz hale gelmesi, mülkiyet hakkı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Anayasa Mahkemesi kararlarında da, ormanların özel mülkiyete konu edilemeyeceği kabul edilmekle birlikte, kamu makamlarınca kişilere tapu verilmiş olması halinde bu kişilerin mülkiyet hakkının korunması gerektiği; tazminat ödenmemesinin mülkiyet hakkını ihlal edebileceği belirtilmektedir.

Bu noktada yalnızca taşınmazın orman niteliği taşıyıp taşımadığı değil, maliklerin tapu kaydına güvenerek hareket edip etmediği, taşınmazı ne şekilde kullandığı ve orman şerhi nedeniyle ekonomik zarara uğrayıp uğramadığı da önemlidir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarında, mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde kamu yararı ile bireyin mülkiyet hakkı arasında adil bir denge kurulması gerektiği kabul edilmektedir. Bu denge kurulmadan, tapulu taşınmazın kullanımının ortadan kaldırılması veya tazminatsız şekilde sınırlandırılması hak ihlali sonucunu doğurabilir.

Uygulamada bu tür uyuşmazlıklarda, TMK m.1007 kapsamında Devletin tapu sicilinin tutulmasından doğan kusursuz sorumluluğu gündeme gelebilmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında da, orman kabul edilen taşınmazın tapu kaydının iptali nedeniyle uğranılan zararın TMK m.1007 kapsamında tazmin edilebileceği kabul edilmektedir.

Bu davalarda önemli bir diğer husus ise görevli yargı yoludur. Tapu sicilinin tutulmasından kaynaklanan zararların tazmini talepleri, özel hukuk hükümleri çerçevesinde değerlendirilmekte olup, genel olarak Hazine aleyhine adli yargıda ileri sürülmektedir.

Bu nedenle orman şerhi bulunan taşınmazlarda; tapu kaydı, kadastro evrakları, orman tahdit haritaları, fiili kullanım durumu, taşınmazın gerçek ekonomik değeri ve zararın kapsamı birlikte incelenmelidir. Yalnızca tapu kaydına veya yalnızca orman niteliğine bakılarak yapılacak değerlendirme eksik kalacaktır.

Sonuç olarak, tapuda orman şerhi bulunması her somut olayda ayrı değerlendirilmesi gereken ciddi bir hukuki durumdur. Maliklerin hak kaybı yaşamaması için taşınmazın geçmiş kayıtları, şerhin dayanağı ve tazminat imkânları hukuki açıdan incelenmelidir.

Tapuda orman şerhi bulunan taşınmazlar, mülkiyet hakkı ve tazminat talepleri bakımından özel değerlendirme gerektirir. Detaylı bilgi ve hukuki danışmanlık için bizimle iletişime geçebilirsiniz.